Cyfryzacja zmienia polskie rolnictwo. Coraz większą rolę odgrywają AI i cyfrowe usługi dla rolników

Technologie to dzisiaj praktycznie podstawa. Gospodarstwa towarowe korzystają w szerokim stopniu z nowoczesnych technologii. To nie tylko GPS i obsługa upraw, bo technologia też jest w oborach czy chlewniach. Mówimy o rolnictwie 4.0, które w gospodarstwach typowo rynkowych, które konkurują z gospodarstwami unijnymi, wdrażają najnowocześniejsze technologie i doskonale sobie z tym radzą. Polskie gospodarstwa są liderem w tym zakresie – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria

Wojciech Pomajda, wiceprezes Agro Aplikacji.

Cyfrowe technologie coraz mocniej wchodzą do codziennej pracy gospodarstw. Nowe badanie przeprowadzone dla Komisji Europejskiej pokazuje, że dwie trzecie europejskich rolników korzysta na co dzień z narzędzi cyfrowych, takich jak czujniki IoT, systemy naprowadzania maszyn, telematyka, drony czy platformy do zarządzania gospodarstwem. Ponad czterech na pięciu respondentów uznało dostęp do łączności za kluczowy dla funkcjonowania gospodarstwa, choć jednocześnie ponad jedna trzecia oceniła zasięg sieci na terenach wiejskich jako słaby lub bardzo słaby.

OECD wskazuje, że sztuczna inteligencja ma pomagać łagodzić skutki niedoboru pracowników, przejmując część powtarzalnych zadań, a dzięki analizie danych wspierać decyzje podejmowane na każdym etapie produkcji. Rozwiązania oparte na AI mogą zwiększać plony, ograniczać zużycie środków produkcji oraz umożliwiać precyzyjniejsze stosowanie nawozów i środków ochrony roślin, zmniejszając jednocześnie wpływ rolnictwa na środowisko. Przykłady takich rozwiązań OECD opisuje w opublikowanym w lutym 2026 roku raporcie „Progress in Implementing the European Union Coordinated Plan on Artificial Intelligence (Volume 2)”. Wśród nich znalazły się projekt STELLA wykorzystujący modele AI do wczesnego wykrywania chorób i szkodników w uprawach, system MagicTrap automatycznie rozpoznający i zliczający szkodniki na podstawie obrazów z inteligentnych pułapek oraz opracowany w Polsce system Cropler. Łączy on kamery, czujniki i algorytmy AI do monitorowania rozwoju roślin oraz wspierania decyzji agronomicznych.

Również weryfikacja wszystkich płatności prowadzona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa opiera się na najnowocześniejszych technologiach. Ułatwia to pracę zarówno po stronie urzędników, jak i rolników, wymaga mniejszego zaangażowania, aby przejść weryfikację – ocenia Wojciech Pomajda.

W kampanii dopłat bezpośrednich za 2026 rok rolnicy złożyli ponad 1,16 mln wniosków. ARiMR wykorzystuje do ich weryfikacji monitoring satelitarny w ramach Systemu Monitorowania Obszaru (AMS), który pozwala potwierdzać prowadzenie działalności rolniczej oraz wykrywać potencjalne niezgodności w deklaracjach bez konieczności przeprowadzania części kontroli w terenie. W przypadku wykrycia rozbieżności rolnik otrzymuje informację o możliwych błędach, dzięki czemu może wyjaśnić sytuację lub skorygować deklarację jeszcze przed zakończeniem procesu weryfikacji.

Agro Aplikacje uruchomiło 1 lipca nowe narzędzie dla rolników, czyli Portal Rolnika. Będzie pełnił takie funkcje dla rolników jak mObywatel dla całego społeczeństwa. To taka bramka, przez którą rolnicy będą mogli się logować i korzystać z doradztwa, załatwiać sprawy urzędowe, składać wnioski o różne instrumenty pomocowe, którym dysponuje zarówno ARiMR, jak i KOWR oraz inne instytucje pod nadzorem ministra rolnictwa – wskazuje wiceprezes Agro Aplikacji.

Portal Rolnika 2.0 w przyszłości ma być uzupełniany o nowe funkcjonalności analityczne i integrowany z narzędziami wspierającymi rolnictwo precyzyjne. To jeden z elementów programu cyfryzacji usług ARiMR realizowanego przez Agro Aplikacje. Spółka rozwija także Platformę Usług Elektronicznych (PUE), projekt LIDER zapewniający cyfrową obsługę wniosków o wsparcie od ich złożenia do wypłaty środków, Zintegrowany System Kontroli (ZSK) oraz aplikację Mobilny Inspektor Terenowy wykorzystywaną podczas kontroli w gospodarstwach. Docelowo cały proces – od złożenia wniosku przez beneficjenta do wypłaty środków – ma się odbywać w pełni elektronicznie.

Kiedy rozmawiamy o perspektywie wspólnej polityki rolnej na lata 2028–2034, to mówimy już nawet o rolnictwie 5.0. To kolejny postęp, który na pewno będzie miał wpływ zarówno na jakość, jak i stan produkcji – mówi Wojciech Pomajda.

Innowacje charakteryzują się tym, że cały czas szukamy nowych rozwiązań i technologii. Dziś powinny być one w większym stopniu ukierunkowane na rozwój hodowli roślin, które będą lepiej odpowiadały na wyzwania związane ze zmianami klimatu. Od wielu miesięcy, a nawet lat obserwuję dyskusję na forum Unii Europejskiej o nowych technikach genomowych.

W czerwcu 2026 roku Parlament Europejski i Rada przyjęły przepisy dotyczące nowych technik genomowych (NGT), które mają ułatwić hodowlę roślin odporniejszych na suszę, choroby i szkodniki oraz wymagających mniejszego zużycia środków ochrony roślin. Dla części roślin uzyskanych z wykorzystaniem NGT przewidziano uproszczone zasady dopuszczania do obrotu. Będą one stosowane od 17 lipca 2028 roku.

To jest kierunek, który pozwoli na uodpornienie naszej produkcji na zmienne warunki klimatyczne, na duże wahania klimatu, ale także da uodpornienie na szkodniki i pasożyty. W obecnym stanie wiedzy wiele stosowanych dziś metod ochrony nie jest już tak skutecznych jak jeszcze kilkanaście lat temu – podkreśla wiceprezes Agro Aplikacji.